اصول تهیه پروپوزال طرح های پژوهش در علوم پزشکی-جلسه هشتم
روش تحقیق تحلیلی از نوع هم گروهی(cohort study):
مهم ترین مشخصه این روش شروع تحقیق از متغیر مستقل است.
مراحل اجرایی روش تحقیق تحلیلی از نوع هم گروهی:
1) انتخاب گروه مواجهه یافته با عامل خطر یا متغیر مستقل:
چنین انتخابی باید براساس تعریف عملی صورت گیرد که اولا ملاک تعیین کننده ی کاملا روشن و ثانیا این ملاک با یافته های علمی توجیه پذیر باشد.
توصیه می شود کسانی که در این گروه قرار داده شوند که مواجهه آنان با عامل مورد مطالعه به تازگی اتفاق افتاده باشد و به جز مواجهه مورد نظر با عامل دیگری مواجهه نداشته باشند.
2-انتخاب گروه یا گروه های گواه:
نداشتن مواجهه با عامل خطر مهمترین اصلی است که باید در انتخاب این گروه،مورد نظر قرار گیرد.
3-پیگیری برای تعیین میزان وقوع متغیر وابسته در گروه های مورد بررسی:
یکی از مشکلات عمده تحقیق تحلیلی از نوع همگروهی،مدت پیگیری برای وقوف به بروز متغیر وابسته-بیماری-در گروه های مورد مطالعه است که این مدت بر اساس موضوع مورد تحقیق ممکن است کوتاه یا بلند باشد.
اعلام مدت و فواصل پیگیری در قسمت نحوه اجرای تحقیق برای تعیین اعتبار (validity) پروژه الزامی است.
4-تحلیل آماری برای تعیین رابطه و شدت رابطه متغیر مستقل با متغیر وابسته
در تحقیق هم گروهی نیز مانند هر تحقیق دیگری امکان بروز تورش هایی(biases) وجود دارد که آگاهی به آنها و برنامه ریزی برای پیشگیری از آن ها لازم است. مواردی از این تورش ها عبارتنداز:
الف- تورش در بررسی متغیر وابسته یا تورش مشاهده(observational bias):
اطلاع داشتن از مواجهه یا عدم مواجهه افراد با متغیر مستقل ممکن است قضاوت آنان تحت تاثیر این آگاهی قرارگیرد.
توصیه می شود اشخاص مسوول تعیین متغیر وابسته نسبت به جایگاه افراد مورد مطالعه بی خبر(blind) باشند.
ب- تورش اطلاعات(information bias):
اگر کیفیت و گستره ی اطلاعاتی که از گروه های با و بدون مواجهه با متغیر مستقل اخذ می شود،متفاوت باشد تورش واضح اطلاعاتی رخ خواهد داد.که توصیه می شود نحوه کسب اطلاعات در تمام گروه های مورد مطالعه یکسان باشد.
ج-تورش ناشی از شرکت نکردن یا پاسخ ندادن افراد و ریزش نمونه ها:
اگر تعداد قابل توجهی از افراد مورد نظر مایل به شرکت در تحقیق نباشند یا بعد از ورود به تحقیق تمایلی به همراهی با آن نشان ندهند یا در فواصل پیگیری به هر علتی از دست بروند،تفسیر داده های تحقیق با مشکل اساسی روبه رو خواهد شد.
برای پیشگیری از این مشکل توصیه می شود جنبه های تشویقی برای جلب همکاری در تحقیق در نظر گرفته شود و از تمام افراد مورد مطالعه برای تماس نشانی هایی در دست باشد.
د- تورش در تقسیم افراد مورد مطالعه:
اگر تعریف عملی دقیق و صحیحی از مواجهه با متغیر مستقل در دست نباشد امکان بروز چنین تورشی که نتیجه تحقیق را مخدوش می کند،وجود دارد.
ه- تورش در تحلیل اطلاعات(analytic bais):
پیش فرض های قوی ذهنی مسوولان تجزیه و تحلیل داده ها می تواند تورش در بررسی و تحلیل یافته ها را در پی داشته باشد. بی خبر (blind) نگه داشتن این افراد می تواند مسئله را حل کند.
مزایای مطالعه همگروهی به مورد-شاهد:
1- دقت آن بالاتر است
2- یافته های آن مطمئن تر است و تعمیم پذیری بیشتری دارد.
3- احتمال بروز تورش در آن کمتر است.
4- امکان بررسی نقش متغیر مستقل واحد در بروز متغیرهای وابسته متعدد وجود دارد.
5- امکان بررسی نقش چند متغیر مستقل در بروز متغیر وابسته واحد وجود دارد
6- برای بررسی نقش متغیر مستقل نادر با بروز متغیر وابسته مناسب تر است.
نکته: معمولا درمطالعه همگروهی در مقایسه با مورد-شاهدی برای دستیابی به اطلاعات به زمان و هزینه بیشتری نیاز است.