اصول تهیه پروپوزال طرح های پژوهش در علوم پزشکی - جلسه دوم
بیان مسئله(statement of the research problem):
منظور از بیان مسئله، طرح مسائل اجتماعی به زبان علمی
است. بیان مسئله،امکان توجیه منطقی تحقیق را فراهم می
کند. معمولا در این قسمت سابقه مربوط به مسئله مورد مطالعه
ارایه می گردد. تشریح مفصل موضوع مورد تحقیق شامل
تشریح بنیادی موضوع تحقیق،اهمیت موضوع با تکیه بر نیازها و
چگونگی استفاده از نتایج،توضیح عوامل
جغرافیایی،فرهنگی،مذهبی و اقتصادی با اهمیت کشور که بر
موضوع تحقیق اثر می گذارند. رفتار جمعیت،شرح مختصری از
مطالعات قبلی مربوط به موضوع،خدمات موجود در جهت کاهش
شدت مسئله،موضع دولت درباره مسئله و نکات دیگری که
متناسب با موضوع مورد تحقیق می تواند جهت ارایه شواهد بهتر آورده شود.
پیش نیاز نگارش قسمت بیان مسئله مطالعه منابع مربوط به
موضوع تحقیق است تا بتوان بر اساس آن بیان مسئله ای
منسجم و منطقی ارایه داد. قسمت بیان مسئله در برگیرنده مطالب زیر است:
1- اطلاعات زمینه ای (background):
شرح بسیار مختصری از خصوصیات مهم اجتماعی،اقتصادی و
فرهنگی منطقه و اعلام اطلاعات زمینه ای مربوط به وضعیت بهداشتی و خدمات بهداشتی- درمانی آن که مستقیما به
مسئله مورد مطالعه ارتباط داشته باشد.
2- توصیف دقیق مسئله شامل:
الف- تعریفی از مشکل یا مسئله ای که به خاطر آن تحقیق انجام
می گیرد.این قسمت برای دستیابی به زبان مشترک بین تیم تحقیق،هیئت داوری،سازمان پشتیبانی کننده و ... بسیار کمک
کننده است. ب - نمایاندن اهمیت مشکل: در این قسمت باید شدت و وسعت بیماری روشن شود که با اعلام مشخصات افراد
درگیر نیز می تواند همراه باشد.
3- اعلام نحوه مواجهه فعلی با بیماری در منطقه مورد نظر و
روشن کردن این امر که آیا چنین مواجهه ای بر طبق دستورالعمل های استاندارد انجام می گیرد یا به علل مختلف از
جمله نبود امکانات و تجهیزات در سطوح نازل تری انجام می شود.
4- بیان عوارض و عواقبی که در صورت پایدار ماندن بیماری و
ادامه مواجهه فعلی می تواند رخ دهد. واضح است که در قلمرو علم پزشکی هیچ بیماری و هیچ مواجهه ای در برابر آن،صرف نظر
از شدت و ضعف آن ها،نمی تواند بدون عارضه باشد. وقوف به شدت و ضعف عوامل فوق،پایه ای برای تتجیه طرح خواهد بود.
5- اعلام عوامل مرتبط با بیماری یا تاثیرگذار روی بیماری،عواقب
آن،مواجهه فعلی و عواض. دراین قسمت ضمن بر شمردن عوامل متعدد تاثیرگذار یا مرتبط برای اولین بار از موضوع اصلی که
طرح تحقیقاتی روی آن پایه گذاری شده است سخن به میان می آید.
6- شرح مختصری درباره ی مطالعات قبلی روی موضوع اصلی
طرح و توضیح نیاز به تحقیقات بیشتر بر روی آن با نشان دادن نقاط تاریک یا وجود تناقضات یا اختلاف نظرهای موجود در باره
موضوع اصلی طرح.
7- ارایه تصویری روشن و نسبتا کاملی از طرح که به منظور تعیین
حدود و ثغور طرح پیشنهادی و اعلام قصد نهایی از اجرای تحقیق صورت می گیرد.
لازم است بندهای 6-1 قسمت بیان مسئله مستند باشد و شماره ی منابع مورد استناد برای هر کدام مشخص شود.